مواضع ما فصل دهم: امنیت و دفاع

1-  مبانی معرفتی و هویتی

در گفتمان انقلاب اسلامی امنیت نه محصول قدرت نظامی صرف بلکه حاصل ایمان، عدالت، هویت الهی و اتکاء به مردم است. امنیت یک «وضع تمدنی» است نه صرفاً وضعیت نظامی. مبانی آن عبارت‌اند از:

- امنیت در امتداد ایمان: امنیت از درون انسان مؤمن آغاز می‌شود؛ انسانی که به خدا، حق، عدالت و رسالت تاریخی خود باور دارد. ایمان، سرچشمه آرامش درونی و بازدارندگی بیرونی است.

- امنیت به‌مثابه حق الهی ملت: در دستگاه معرفتی اسلام، امنیت یک امتیاز حکومتی نیست، بلکه یک حق الهی برای جامعه مؤمن است؛ حقی که باید صیانت، تأمین و عادلانه توزیع شود.

- دفاع نه صرفا از خاک بلکه از حق و هویت: دفاع اسلامی، دفاع از منافع صرف ملی نیست، بلکه دفاع از حقیقت، ولایت، هویت دینی، کرامت امت اسلامی و منطق مقاومت است.

- بازدارندگی بر پایه عزت و معنویت: امنیت پایدار علاوه بر قدرت فیزیکی، با اراده، عقلانیت، معادباوری و آمادگی برای فداکاری شکل می‌گیرد.

- امت اسلامی عمق راهبردی دفاع: امنیت ما محدود به جغرافیای رسمی کشور نیست؛ ما در دل امت اسلامی حضور داریم و دفاع از امت بخشی از امنیت ملی ماست.

امنیت اسلامی برخاسته از ایمان، عدالت، هویت و پیوند با امت است؛ نه محصول صرف تجهیزات یا معادلات قدرت.

2- تهدیدشناسی و دشمن‌شناسی در حوزه امنیت و دفاع

گفتمان انقلاب تهدید را صرفاً «تهاجم نظامی» نمی‌داند بلکه گستره‌ی آن را به ابعاد فرهنگی، رسانه‌ای، اقتصادی، معرفتی و نفوذی تعمیم می‌دهد. تهدید اصلی تغییر محاسبات ملت و تضعیف روح ایمان است.

- تهدید اصلی استحاله‌ی درونی، نه هجوم بیرونی: دشمن با ابزار رسانه، تهاجم فرهنگی، جنگ روایت‌ها و اشراف اطلاعاتی به‌دنبال القای بی‌اعتمادی، یأس و انفعال در ملت است.

- تهدید نرم خطرناک‌تر از تهدید سخت: دشمن با جنگ روانی، تحقیر هویتی، شایعه، عملیات رسانه‌ای و القای بی‌ثباتی، امنیت را از درون می‌فرساید. تهدید نرم، امنیت نرم را هدف گرفته است.

- نفوذ جنگ خاموش علیه اراده سیاسی ملت: نخبگان نفوذی، ساختارهای تصمیم‌سازی آلوده و عناصر مرعوب، از بزرگ‌ترین تهدیدهای امنیت ملی در نگاه انقلاب‌اند. نفوذ، ریشه بی‌ثباتی بلندمدت است.

-  استراتژی دشمن: انهدام امید و اعتماد: دشمن دنبال جنگ نیست، دنبال تسلیم ملت است. ابزار او ناامیدی، بی‌اعتمادی، خستگی روانی، احساس بی‌فایده بودن تلاش.

-  الگوی تهدید ترکیبی: تهدیدهای جدید، ترکیبی‌اند: امنیتی–رسانه‌ای، اقتصادی–اجتماعی، اطلاعاتی–فرهنگی. دشمن از هماهنگی بین لایه‌ها استفاده می‌کند تا نظام را از درون تهی کند.

شناخت تهدید در گفتمان انقلاب فراتر از ارتش و موشک است. تهدید، شکستن باور ملت است.

3- اصول راهبردی در امنیت و دفاع

در منظومه فکری انقلاب اسلامی امنیت و دفاع تابع اصولی است که از آموزه‌های ایمانی، تجربه تاریخی و منطق مقاومت امت اسلامی سرچشمه می‌گیرد. امنیت در این دستگاه، نه صرفاً محافظت، بلکه بخشی از مبارزه تمدنی است.

- امنیت مردم‌پایه: امنیت پایدار بدون حضور، ایمان، مشارکت و آمادگی ملت ممکن نیست. ملت نه تنها موضوع امنیت بلکه عامل تحقق آن است.

- بازدارندگی هوشمند: بازدارندگی مطلوب، ترکیبی است از قدرت معنوی، محاسباتی، مردمی و تسلیحاتی. قدرت دفاعی باید دشمن را از اصل اقدام مأیوس کند نه صرفاً به پاسخ متقابل اطمینان دهد.

- ترکیب سخت‌افزار و نرم‌افزار امنیت: امنیت هم به اقتدار نظامی نیاز دارد هم به سلامت فرهنگی، وحدت اجتماعی، اعتماد عمومی، مشروعیت سیاسی و معنویت عمومی. قدرت نظامی بدون اقتدار معنوی بی‌ریشه است.

- جهاد دائمی در مقابله با تهدید: امنیت گفتمان انقلاب یک وضعیت ثابت نیست؛ یک فرآیند دائمیِ آمادگی، بازسازی، هوشیاری و مقاومت است.

- استقلال امنیتی و بی‌اعتمادی به قدرت‌های بیگانه: هیچ‌گاه امنیت ما نباید به تضمین دشمن گره بخورد. وابستگی امنیتی، خودِ ناامنی است. باید بر پایه ظرفیت‌های درون‌زا، امت اسلامی و قدرت مردمی تکیه کرد.

- وحدت دفاعی امت اسلامی: امنیت کشور از امنیت منطقه و جهان اسلام جدا نیست. باید پیوندهای دفاعی و اطلاعاتی با محور مقاومت تقویت شود.

اصول دفاعی انقلاب نه در معاهدات جهانی بلکه در ایمان مردم، عزت و گفتمان مقاومت ریشه دارد.

4- جایگاه دولت و نظام اسلامی در تأمین امنیت و قدرت دفاعی

در گفتمان انقلاب دولت اسلامی فقط مدیریت امنیت ندارد بلکه متولی هدایت امنیت در مسیر ارزش‌های الهی، عدالت، عزت ملی و امت‌سازی است.

- دولت مهندس معماری کلان امنیت: وظیفه دولت طراحی منظومه‌ای هماهنگ و هوشمند از امنیت نظامی، نرم، فرهنگی، اقتصادی، اطلاعاتی و زیستی است. امنیت باید چندلایه، ترکیبی و پیش‌نگرانه طراحی شود.

- دولت مسئول انسجام ساختارهای دفاعی: نهادهای امنیتی و نظامی باید در چهارچوب گفتمان انقلاب اسلامی هماهنگ عمل کنند. دولت باید هماهنگ‌کننده‌، پشتیبان و ناظر کلان راهبردی باشد نه مداخله‌گر فنی.

- حمایت پایدار از نیروهای مسلح: ارتقاء توان رزمی، منزلت اجتماعی، رفاه خانواده‌های نیروهای نظامی و حفظ روحیه جهادی آنان، وظیفه راهبردی دولت است.

- توسعه زیرساخت‌های دفاعی مستقل: دولت باید در حوزه‌هایی مانند صنایع نظامی، پدافند غیرعامل، امنیت سایبری و زیستی، با رویکرد بومی و مستقل، زیرساخت‌های پایدار ایجاد کند.

- تأمین امنیت مردم و مستضعفین: امنیت باید برای همه طبقات، مناطق و اقشار تضمین شود؛ نه صرفاً برای مراکز سیاسی و اقتصادی. عدالت امنیتی، وظیفه دولت اسلامی است.

- مقابله با نفوذ و جنگ شناختی: دولت موظف است ضمن ارتقای سواد رسانه‌ای عمومی با ابزارهای روانی دشمن مقابله کند و جبهه‌ای فعال در جنگ ترکیبی تشکیل دهد.

دولت اسلامی باید امنیت را نه فقط حفظ وضع موجود، بلکه حرکت تمدنی مردم در امنیت تعریف کند.

5- نقش ملت و نخبگان در امنیت و دفاع

گفتمان انقلاب اسلامی، امنیت را پدیده‌ای صرفاً حاکمیتی نمی‌داند، بلکه آن را حاصل مشارکت ایمانی ملت و مسئولیت تاریخی نخبگان می‌داند. امنیتِ واقعی، مردم‌پایه و ‌هدایت‌شونده است.

الف) نقش ملت در تحقق امنیت پایدار

- مردم بنیان اقتدار دفاعی کشور: ملتِ مؤمن، فهیم، مقاوم و آماده‌ی فداکاری، مهم‌ترین عامل بازدارندگی در برابر دشمن است. امنیت ملی بدون حضور واقعی مردم، پوشالی است.

- بسیج مردمی؛ الگوی امنیت امتی: حضور سازمان‌یافته مردمی در قالب بسیج، شبکه‌های اجتماعی جهادی و مقاومت محلی، نشان‌دهنده‌ی پیوند امنیت با جامعه است.

- صبر، ایمان و اعتماد عمومی ابزار روانی دفاع ملی: در جنگ‌های شناختی، مردمی که فریب نمی‌خورند، نگران نمی‌شوند و باور خود را حفظ می‌کنند، بزرگ‌ترین سلاح کشور هستند.

مطالبه‌گری هوشمند در برابر تهدیدهای نرم: ملت باید از دستگاه‌ها مقابله با نفوذ، تحریف، تحقیر، و تفرقه را مطالبه کند و در برابر بی‌تفاوتی، حساسیت داشته باشد.

ب) نقش نخبگان در هدایت امنیت ملی

- نخبگان فکری طراحان جبهه جنگ نرم: نخبگان رسانه‌ای، فرهنگی، ورزشی، دانشگاهی و حوزوی باید جبهه‌ی فعال مقابله با عملیات روانی دشمن تشکیل دهند و مردم را در این جنگ روشن کنند.

- نخبگان سیاسی حافظان استقلال امنیتی کشور: هرگونه وابستگی امنیتی، سازش‌طلبی یا اعتماد به دشمن در ذهن سیاست‌مداران، بزرگ‌ترین تهدید برای امنیت کشور است.

- نخبگان علمی و صنعتی پیش‌رانان قدرت دفاعی: تولید قدرت دفاعی، سایبری، زیستی و اطلاعاتی نیازمند پیوند میان صنعت، دانشگاه، مراکز دانش‌بنیان و نیروهای مسلح است.

امنیت مردم‌پایه، تنها در صورتی ممکن است که مردم فهیم و مقاوم باشند و نخبگان مسئول، متعهد و انقلابی.

6- نسبت امنیت با سایر حوزه‌های حکمرانی

در نگاه تمدنی انقلاب اسلامی، امنیت نه یک حوزه جداگانه، بلکه ستون پیونددهنده همه ابعاد حکمرانی است. امنیت، شرط تحقق عدالت، فرهنگ، اقتصاد و پیشرفت است.

نسبت با فرهنگ

- فرهنگ اسلامی عامل اصلی امنیت نرم است. ضعف در هویت و سبک زندگی زمینه نفوذ و فروپاشی امنیتی می‌شود.

- امنیت بدون ایمان پایدار نمی‌ماند.

نسبت با اقتصاد

- فقر، فساد، تبعیض و بحران معیشتی از مهم‌ترین زمینه‌های بی‌ثباتی و ناامنی‌اند.

- عدالت اقتصادی شرط ثبات امنیتی است.

نسبت با سیاست داخلی

- اعتماد عمومی، مشروعیت مردمی و مشارکت سیاسی، منابع اصلی امنیت پایدارند.

- انسداد سیاسی و فساد ساختاری، امنیت را فرسوده می‌کند.

نسبت با آموزش

- مدرسه و دانشگاه باید نهاد امنیت‌آفرین باشند. با تقویت هویت ملی، مقابله با تحریف و تربیت انسان‌های مسئول.

- نهاد آموزشی ضعیف، بستر نفوذ دشمن است.

نسبت با علم و فناوری

- امنیت سایبری، زیستی، اطلاعاتی و نظامی نیازمند تولید علم و فناوری بومی است.

- وابستگی علمی منشأ ناامنی ملی است.

نسبت با تمدن‌سازی

- تمدن اسلامی بدون امنیت ممکن نیست؛ اما امنیت نیز اگر در خدمت تمدن‌سازی نباشد انفعالی و حداقلی خواهد بود.

🔻 نتیجه: امنیت نتیجه هم‌افزایی حوزه‌های فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و سیاسی است نه حاصل صرف ابزار نظامی.

7- الزامات تمدن‌ساز در حوزه امنیت و دفاع

در گفتمان انقلاب امنیت و دفاع نه صرفاً پاسداری از مرزها بلکه بسترسازی برای حرکت تمدنی امت اسلامی است. تمدن‌سازی امنیت فعال، بازدارنده، متکی بر مردم و مبتنی بر ایمان می‌طلبد.

- تعریف امنیت در نسبت با اهداف تمدنی: امنیت نباید صرفاً حفظ وضع موجود تلقی شود بلکه باید زمینه‌ساز تحقق عدالت، پیشرفت، استقلال و رسالت جهانی امت اسلامی باشد.

- آموزش و تربیت نسل مؤمن و مقاوم: تمدن اسلامی نیازمند نیروی انسانی تمدن‌ساز است و این جز با آموزش اعتقادی، تربیت جهادی و تقویت هویت انقلابی در مدارس و دانشگاه‌ها محقق نمی‌شود.

- اقتدار علمی در خدمت اقتدار دفاعی: قدرت دفاعی تنها با فناوری پیشرفته و بومی محقق می‌شود. پیوند صنعت دفاعی با دانش‌بنیان‌ها و دانشگاه‌های نخبه، الزام تمدنی امنیت است.

- جهاد تبیین و مهار جنگ شناختی: در تمدن‌سازی جنگ روایت‌ها تعیین‌کننده است. باید منظومه‌ای از رسانه‌های مؤمن، دانشگاه‌های مقاوم و نخبگان متعهد برای مقابله با تحریف امنیت شکل گیرد.

- عمق دفاعی در امت اسلامی: تمدن‌سازی درون‌گرا نیست؛ امت‌محور است. امنیت کشور در صورتی تمدنی است که در عمق راهبردی منطقه‌ای امت اسلامی ریشه بدواند و محور مقاومت را گسترش دهد.

- عدالت امنیتی برای همه اقشار: تمدن اسلامی نمی‌تواند با تبعیض امنیتی پیش برود. امنیت برای همه مردم، همه مناطق، همه مذاهب و اقوام باید عادلانه و تضمین‌شده باشد.

امنیت تمدنی، ترکیبی است از ایمان مردم، قدرت بومی، روایت برتر و حضور در امت؛ نه صرفاً ابزار نظامی.

8- گزاره‌های سیاستی پیشنهادی حزب تمدن نوین اسلامی در حوزه امنیت و دفاع

بر اساس تحلیل گفتمان انقلاب سیاست‌های امنیتی–دفاعی حزب به شرح زیر است:

الف) بازطراحی مفهومی امنیت

- تعریف امنیت در نسبت با عزت، عدالت و اهداف تمدنی

- خروج از امنیت صرفاً نظامی و توسعه الگوی امنیت ترکیبی (نرم، زیستی، اطلاعاتی، فرهنگی)

ب) مردم‌پایه‌ کردن امنیت

- تقویت بسیج مردمی، گروه‌های جهادی و شبکه‌های مقاومت محلی

- ارتقاء سواد امنیتی و رسانه‌ای عمومی به‌ویژه نسل جوان

- حمایت از نقش خانواده در تربیت نسل مقاوم و مسئول

ج) توسعه اقتدار دفاعی بومی

- حمایت هدفمند از صنایع دفاعی پیشرفته و خودکفایی نظامی

- اتصال مراکز دانشگاهی، نخبگان و دانش‌بنیان‌ها به صنعت دفاعی

- تقویت قدرت سایبری، پدافند زیستی و امنیت زیرساخت‌های حیاتی

د) مقابله با تهدیدات ترکیبی

- تشکیل نهاد جبهه‌نگر مقابله با جنگ شناختی و جنگ روایت‌ها

- رصد، مهار و پیشگیری از نفوذ در مراکز تصمیم‌سازی و فرهنگی

ه) تقویت محور مقاومت و عمق راهبردی منطقه‌ای

- تعمیق همکاری امنیتی با جبهه مقاومت و امت اسلامی

- حضور فعال در دفاع نرم جهانی از هویت امت اسلامی

و) نقش دولت

- مهندسی کلان امنیت ملی و انسجام‌بخشی به نهادهای مسئول

- تأمین عدالت امنیتی و امنیت روانی برای همه اقشار

- تبدیل امنیت از رویکرد محافظه‌کارانه به جهت‌گیری تمدنی