پاسخ دبیرکل حزب تمدن نوین اسلامی به اظهارات حسن روحانی؛ نقد شورای نگهبان یا اعلام وفاداری به دموکراسی آمریکایی؟

در پی اظهارات اخیر حسن روحانی درباره انتخابات و کاهش مشارکت سیاسی، سید یاسر جبرائیلی دبیرکل حزب تمدن نوین اسلامی، در یادداشتی تحلیلی به بررسی ابعاد پنهان این مواضع و نسبت آن با گفتمان دموکراسی غربی پرداخت. این یادداشت، تلاشی برای تفکیک «نقد درون‌زا» از «استحاله برون‌گرا» و بازخوانی مرزهای جمهوریت در چارچوب انقلاب اسلامی است.

بازخوانی یک ادعا درباره مشارکت سیاسی

حسن روحانی اخیراً گفته است: «چرا مردم پای صندوق نمی‌آیند؛ چون ۳ نفر را مشخص می‌کنیم و می‌گوییم همین است! خدا کند که این کار مهندسی انتخابات نباشد. باید یک انتخابات پررونق داشته باشیم؛ دور قبل فقط ۳۹ درصد شرکت کردند؛ این اعتراض و صدای علنی مردم است».

اگر این سخنان به‌صورت مجزا و بدون زمینه شنیده شود، ممکن است رنگی از دغدغه برای جمهوریت و مشارکت سیاسی به خود بگیرد؛ اما سیاست را نه با جملات منفرد، بلکه با نسبت‌ها، زمینه‌ها و جایگاه گوینده باید فهمید.

نقد از درون یا ارسال پیام به بیرون؟

قرار دادن این اظهارات در کنار مواضع رسمی مقامات آمریکایی، تحلیل‌های اندیشکده‌های غربی و روایت‌های رسانه‌ای درباره «بحران مشروعیت» در ایران، تصویری روشن‌تر ارائه می‌دهد؛ تلاشی حساب‌شده برای معرفی یک آلترناتیو داخلی قابل فهم برای غرب.

در این چارچوب، مسئله صرفاً نقد یک سازوکار حقوقی یا گلایه از کاهش مشارکت نیست؛ مسئله، جای ایستادن منتقد است. جایی که بیش از آن‌که رو به مردم داشته باشد، برای مخاطبان بیرونی پیام ارسال می‌کند.

تناقض بنیادین در موضع‌گیری سیاسی

حسن روحانی، که خود محصول مستقیم مکانیسم شورای نگهبان و برآمده از نظم حقوقی جمهوری اسلامی است، اکنون علیه همان مکانیسم موضع می‌گیرد؛ نه از موضع اصلاح درون‌زا، بلکه از جایگاهی که قرابت بیشتری با روایت‌های بیرونی از دموکراسی دارد.

این چرخش، بیش از هر چیز، اعلام وفاداری به قرائتی از «دموکراسی» است که معیارهای آن نه از متن انقلاب اسلامی، بلکه از نسخه‌های آمریکایی و اتاق‌های فکر آن سوی مرزها استخراج می‌شود.

جمهوری اسلامی؛ محصول اراده یک ملت

جمهوری اسلامی بر پایه یک تصادف تاریخی بنا نشده است. این نظام، حاصل اراده ملتی است که آگاهانه هزینه استقلال را پرداخته و در برابر فشارها ایستاده است. بهمن ۱۳۵۷، پایان یک شاه نبود؛ پایان یک نسبت سلطه بود.

از آن روز، هر جریانی که رؤیای بازتولید سیادت آمریکا بر ایران را در سر بپروراند، نزد ملت ایران مردود است؛ حتی اگر این رؤیا در لفافه مشارکت سیاسی، صندوق رأی و دموکراسی بسته‌بندی شود.

مرز اصلاح و استحاله از منظر انقلاب اسلامی

رهبر معظم انقلاب اسلامی با نگاهی راهبردی فرموده‌اند: «انقلاب اسلامی همچون پدیده‌ای زنده و بااراده، همواره دارای انعطاف و آماده تصحیح خطاهای خویش است، امّا تجدیدنظرپذیر و اهل انفعال نیست».

این بیان، مرز روشنی میان نقد درون‌زا و استحاله برون‌گرا ترسیم می‌کند. انقلاب اسلامی خطا را می‌پذیرد، اما نسخه دشمن را نه.

مسئله اصلی؛ اقتصاد و نفوذ نسخه‌های آمریکایی

جریان انقلابی، برخلاف آنچه القا می‌شود، از جدی‌ترین منتقدان وضع موجود است؛ به‌ویژه در حوزه اقتصاد. بخش قابل توجهی از رنج معیشتی مردم، حاصل حاکمیت نسخه‌های آمریکایی بر نظام کارشناسی کشور و حضور مدیرانی است که تربیت فکری‌شان در همان دستگاه شکل گرفته است.

این نسخه‌ها اقتصاد ایران را به سمت عدالت هدایت نکرده‌اند؛ بلکه آن را به سوی رانت، الیگارشی، وابستگی و تضعیف پول ملی سوق داده‌اند.

راه برون‌رفت؛ بازگشت به عقلانیت انقلابی

راه نجات اقتصاد ایران، نه در تکرار تجربه‌های شکست‌خورده، بلکه در کنار گذاشتن الگوهای تحمیلی، قطع نفوذ فکری آمریکا از ساختار تصمیم‌سازی و اتکای واقعی به توان ملی نهفته است.

چنان‌که امام خمینی(ره) هشدار دادند: «ما از شر رضاخان و محمدرضا خلاص شدیم، لکن از شر تربیت‌یافتگان غرب و شرق به این زودی‌ها نجات نخواهیم یافت». این هشدار امروز بیش از هر زمان دیگری زنده است.

جمع‌بندی

حزب تمدن نوین اسلامی بر این باور است که دفاع از جمهوریت، عدالت و استقلال، تنها از مسیر نقد صادقانه درون‌زا و ایستادگی در برابر نسخه‌های تحمیلی می‌گذرد. در این مسیر، نه فریب تهدیدها خورده می‌شود و نه لبخند دشمن، معیار تصمیم‌گیری قرار می‌گیرد.