عوامل کلیدی و راهبردهای پیشرفت در افق تمدن نوین اسلامی
در مسیر تحول خواهی و فعالیت در حزب تمدن نوین اسلامی، اولین گام شناخت دقیق مفاهیم بنیادین است. دکتر سید یاسر جبرائیلی در این جلسه، با نگاهی تحلیلی به تاریخ و نظریات سیاسی، به این پرسش اساسی پاسخ میدهد که چرا برخی کشورها صنعتی شده و برخی دیگر در تله عقبماندگی باقی ماندهاند.
پیشرفت؛ یک فرآیند تاریخی، نه یک محصول وارداتی
برخلاف تصورات رایج که پیشرفت را کالایی آماده و قابل خریداری از غرب میدانند، پیشرفت یک «فراآیند» است که باید طی شود، نه یک «فرآورده» که به صورت ناگهانی حاصل گردد.دکتر سید یاسر جبرائیلی با اشاره به تاریخ درخشان جهان اسلام، از دانشمندانی چون بدیعالزمان جزری (پدر علم رباتیک) و ابنسینا یاد میکند تا نشان دهد این فرآیند در فرهنگ ما ریشه داشته و بعدها با موانعی روبرو شده است.
هفت خصلت ملی؛ عوامل کلیدی برتری در رقابت بینالمللی
بر اساس پژوهشهای معتبر بینالمللی، قدرت نظامی و اقتصادی معلول برخی ویژگیهای درونی یک ملت است. برای موفقیت در مسیر پیشرفت، شناسایی این عوامل کلیدی ضروری است:
بلندهمتی و عزم ملی: ملتی که تحقیر شود، مقدمه سلطه بر آن فراهم میگردد؛ لذا باور به رسیدن به اوج، اولین شرط است.
هویت ملی متحد: انسجام حول یک هویت واحد، لازمه پیروزی در رقابتهای جهانی است.
فرصتهای برابر: حذف نظام طبقاتی و فراهم کردن امکان شکوفایی برای همه آحاد جامعه.
دولت فعال و پرکار: برخلاف شعارهای نئولیبرال، پیشرفت بدون دولتی که منابع ملی را بسیج و برنامهریزی کند، محال است.
نهادهای مؤثر: وجود نهادهایی که خلأهای میان دولت و جامعه را پر کنند.
جامعه یادگیرنده و تابآور : توانایی یادگیری از شکستها و استقامت در بحرانها.
تنوع رقابتی و تکثر: ایجاد فضایی برای تنازع افکار و رقابت تخصصها که منجر به تولید ایدههای نو شود.
استعمار؛ مانع اصلی در مسیر پیشرفت ملتها
شناخت موانع به اندازه شناخت عوامل کلیدی اهمیت دارد. استعمار (در قالب کهن یا نوین آن) با سلب منابع طبیعی، نیروی کار و بازارهای محلی، مانع اصلی پیشرفت است. به تعبیر نوام چامسکی، کشورهایی مانند ژاپن تنها به این دلیل صنعتی شدند که توانستند از چنگال استعمار بگریزند.
در دنیای «آنارشیک» بینالملل، که هیچ قدرت فائقهای برای تظلمخواهی وجود ندارد، هدف اصلی دولتها «بقا» است. استعمارگران برای تضمین بقا و تبدیل شدن به هژمون، تلاش میکنند با محرومسازی رقبا از منابع، قدرت خود را به حداکثر برسانند.
سوالات متداول
عوامل کلیدی پیشرفت یک ملت از نظر نهادهای پژوهشی چیست؟
عواملی نظیر عزم و اراده ملی، هویت متحد، فرصتهای برابر برای شهروندان، وجود دولت فعال، نهادهای واسط مؤثر، تابآوری اجتماعی و تکثر رقابتی در افکار، هفت عامل اصلی صعود ملتها هستند.
چرا استعمار مانع صنعتی شدن کشورها میشود؟
استعمار با تصرف منابع طبیعی، نیروی کار و بازارها، ابزارهای پیشرفت را از یک ملت سلب کرده و آنها را در جهت منافع خود به کار میگیرد، که این امر منجر به محرومیت ملتها از مسیر طبیعی رشد میشود.
نقش تنوع و تکثر در پیشرفت جامعه چیست؟
تنوع باعث میشود افکار و تخصصهای مختلف در معرض رقابت قرار گیرند. در جریان این تنازع افکار، ایدههای جدید متولد شده و جامعه از رکود خارج و به سوی ارتقا حرکت میکند.
مسیر همراهی با ما
برای تحقق تمدن نوین اسلامی و پیادهسازی الگوی اقتصاد مردمی، ما نیازمند همراهی شما در این مسیر نخبگانی هستیم
